't Kofschip — -te of -de?
Typ een werkwoord en je ziet meteen of het -te of -de wordt, mét de reden erbij. Inclusief de valkuil waar bijna iedereen in trapt: verhuizen wordt verhuisde.
-de en -d
"verhuizen" zonder -en is "verhuiz" en eindigt op een z. Die zit níet in 't kofschip, dus je schrijft -de en -d.
| Ik | verhuis |
| Hij / zij | verhuist |
| … jij? | verhuis |
| Gisteren (hij) | verhuisde |
| Gisteren (wij) | verhuisden |
| Hij is … | verhuisd |
Alle 48 regelmatige werkwoorden die we kennen
werken · fietsen · praten · stoppen · lachen · missen · blaffen · koken · kloppen · wachten · douchen · faxen · surfen · schaatsen · rusten · passen · roken · spelen · wandelen · bellen · leren · horen · antwoorden · branden · redden · tekenen · dromen · zwaaien · roeien · voetballen · timmeren · regenen · mailen · verhuizen · leven · verven · razen · reizen · geloven · blozen · niezen · roven · betalen · vertellen · ontmoeten · herhalen · bestellen · verwachten
De regel in vier stappen
- Neem het hele werkwoord, dus met -en erachter: verhuizen.
- Haal -en eraf. Je houdt verhuiz over.
- Kijk naar de laatste letter. Zit die in 't kofschip — t, k, f, s, ch, p — of is het een x?
- Kies. Wel erin: -te en -t. Niet erin: -de en -d.
De fout die iedereen maakt
Kijk niet naar de ik-vorm. Bij verhuizen is de ik-vorm verhuis — die eindigt op een s, en dan zou je verhuiste schrijven. Fout. Het hele werkwoord zonder -en is verhuiz, met een z, dus het is verhuisde. Hetzelfde bij leven (leef, maar leefde) en verven (verf, maar verfde).
Waar komt de x vandaan?
Het oorspronkelijke ezelsbruggetje kende geen x, simpelweg omdat er nauwelijks Nederlandse werkwoorden met een x bestonden. Inmiddels wel: faxen en boksen krijgen net als de s en de k een -te — faxte, gefaxt. Daarom zie je varianten als 't kofschip x, 't fokschaap en 't sexy fokschaap. Die laatste bevat alle medeklinkers die je nodig hebt, x incluis.
Wanneer 't kofschip níet werkt
De regel geldt alleen voor regelmatige werkwoorden. Bij onregelmatige werkwoorden geeft hij een fout antwoord: lopen zou "loopte" worden, maar het is liep. Die vormen moet je uit je hoofd kennen. Een paar veelgemaakte:
| Werkwoord | Verleden tijd | Voltooid deelwoord |
|---|---|---|
| lopen | liep | gelopen |
| lezen | las | gelezen |
| schrijven | schreef | geschreven |
| zwemmen | zwom | gezwommen |
| drinken | dronk | gedronken |
| vinden | vond | gevonden |
| geven | gaf | gegeven |
| nemen | nam | genomen |
| zingen | zong | gezongen |
| rijden | reed | gereden |
| kijken | keek | gekeken |
| blijven | bleef | gebleven |
Veelgestelde vragen over 't kofschip
Wat is de regel van 't kofschip?
't Kofschip is een ezelsbruggetje voor de verleden tijd en het voltooid deelwoord van regelmatige werkwoorden. Haal -en van het hele werkwoord af en kijk naar de laatste letter. Zit die letter in het woord 't kofschip (t, k, f, s, ch, p), dan schrijf je -te en -t: werken wordt werkte en gewerkt. Zit hij er niet in, dan schrijf je -de en -d: spelen wordt speelde en gespeeld.
Wat is het ezelsbruggetje voor 't kofschip?
De zin "'t kofschip" bevat zelf de medeklinkers die je moet onthouden: t, k, f, s, ch en p. Later is daar de x bij gekomen, omdat werkwoorden als faxen ook -te krijgen. Daarom zie je ook de varianten "'t kofschip x", "'t fokschaap" en "'t sexy fokschaap" — die laatste bevat alle medeklinkers inclusief de x.
Waarom is het verhuisde en niet verhuiste?
Omdat je moet kijken naar het hele werkwoord zonder -en, niet naar de ik-vorm. Bij verhuizen is dat "verhuiz" en dat eindigt op een z — die zit niet in 't kofschip, dus wordt het verhuisde. Wie naar "ik verhuis" kijkt ziet een s en schrijft verhuiste, en dat is fout. Hetzelfde geldt voor leven (leef, maar leefde) en verven (verf, maar verfde).
Waarom hoort de x bij 't kofschip?
Omdat de x eindigt op een sisklank die zich net zo gedraagt als de s en de k. Werkwoorden als faxen en boksen krijgen daarom -te en -t: faxte, gefaxt. Het oorspronkelijke ezelsbruggetje kende de x niet, omdat er destijds nauwelijks Nederlandse werkwoorden met een x waren.
Werkt 't kofschip bij alle werkwoorden?
Nee. De regel geldt alleen voor regelmatige (zwakke) werkwoorden. Bij onregelmatige werkwoorden als lopen (liep, gelopen), zoeken (zocht, gezocht) of brengen (bracht, gebracht) zou de regel een fout antwoord geven — "loopte" bestaat niet. Die vormen moet je uit je hoofd kennen.
Geldt 't kofschip ook voor het voltooid deelwoord?
Ja, met dezelfde uitkomst: kofschip betekent een -t aan het eind, geen kofschip een -d. Werken wordt gewerkt, spelen wordt gespeeld. Let op twee dingen: eindigt de ik-vorm al op een d of t, dan komt er geen tweede bij (praten wordt gepraat, niet gepraatt), en werkwoorden die beginnen met be-, ge-, her-, ont- of ver- krijgen geen ge- ervoor (betalen wordt betaald, niet gebetaald).
Waar je verder kunt kijken
Deze pagina is bedoeld om de regel te kúnnen toepassen. Wil je de naslag zelf — inclusief de zeldzame twijfelgevallen en de geschiedenis van het ezelsbruggetje — dan is het Taalloket van Onze Taal het adres. Onze Taal is het genootschap dat over de Nederlandse taal gaat; wij bouwen de oefening.
Nu oefenen
De regel kennen is één ding, hem toepassen onder tijdsdruk iets anders. Op de oefenpagina werkwoordspelling vul je zinnen in en zie je bij elke fout waaróm het anders moet — online of als werkblad met antwoorden.
Laatst bijgewerkt: 31 juli 2026