Woorden met een x
De x zit in het Nederlands vooral in leenwoorden uit het Latijn en het Grieks, en in het voorvoegsel ex-.
In het kort
In de Nederlandse woordenlijst staan 2.082 woorden met een x. Daarvan zijn er 161 alledaags, en die staan hieronder op lengte gesorteerd. De meest gebruikte zijn extra, max, taxi, sexy, ex.
De 161 woorden die je kunt kennen
Gesorteerd op lengte, want dat is wat je bij een puzzel nodig hebt: je weet hoeveel vakjes er zijn. Woorden die alleen in een vakgebied voorkomen staan er niet bij; die zitten wel in het totaal van 2.082.
2 letters · 1
ex
3 letters · 11
box · fax · fix · fox · hex · lux · max · mix · sax · wax · xtc
4 letters · 11
apex · exit · expo · flex · flux · luxe · lynx · maxi · roux · sexy · taxi
5 letters · 22
annex · botox · boxen · boxer · codex · exact · extra · faxen · fixen · fixer · helix · inbox · index · latex · mixen · mixer · nexus · proxy · relax · sfinx · telex · waxen
6 letters · 19
antrax · claxon · climax · cortex · elixer · examen · excuus · exodus · expert · export · expres · extase · extern · matrix · reflex · relaxt · sexyer · toxine · vortex
7 letters · 26
complex · context · dioxine · equinox · externe · extract · extreem · fixatie · foxtrot · jukebox · koelbox · luxueus · mailbox · maximum · paradox · perplex · rectrix · relaxed · relaxen · sextant · sixpack · taxatie · taxeren · textiel · textuur · toxisch
8 letters · 17
anorexia · appendix · bordeaux · crucifix · excursie · executie · exorcist · exotisch · expansie · explosie · flexibel · luxaflex · maximaal · orthodox · peroxide · saxofoon · taxateur
9 letters · 19
excellent · exclusief · excuseren · executeur · exemplaar · exorcisme · expeditie · expertise · expliciet · explosief · expositie · expressie · extraatje · extractie · extremist · orthodoxe · oxytocine · plexiglas · rijexamen
10 letters · 9
boxershort · eindexamen · excentriek · exclusieve · executeren · experiment · exploderen · exporteren · onorthodox
11 letters · 7
excellentie · exploitatie · exploiteren · extravagant · kooldioxide · taxibedrijf · toxicologie
12 letters · 5
complexiteit · exponentieel · koolmonoxide · laxeermiddel · pneumothorax
13 letters · 7
exclusiviteit · expeditieteam · experimenteel · flexibiliteit · maximaliseren · taxichauffeur · toxicologisch
14 letters · 1
experimenteren
15 letters · 2
koolstofdioxide · maximumsnelheid
16 letters · 1
toelatingsexamen
17 letters · 2
explosievendienst · waterstofperoxide
20 letters · 1
appartementencomplex
Woorden die met een x beginnen
35 in de hele woordenlijst. Dit zijn de woorden die je tegenkomt:
xtc
Waarom de x zo weinig voorkomt
Beginnen met een x doet vrijwel geen enkel woord: 35 van de 2.082, en daarvan is er maar één die iedereen kent.
Eindigen op een x gebeurt juist vaak, in 366 woorden. Meestal op -ix (matrix, appendix) of op -ex (complex, reflex).
Verreweg de grootste groep begint met ex-: excuus, expert, explosie, examen. Dat is hetzelfde Latijnse voorvoegsel dat "uit" betekent.
De x in cijfers
| Wat | Aantal |
|---|---|
| Woorden met een x | 2.082 gekeurde basiswoorden |
| Waarvan alledaags | 161, en die staan hieronder |
| Begint met x | 35 |
| Eindigt op x | 366 |
| Kortste woorden | 1 van 2 letters |
| Langste woord | explosievenopruimingsdienst (27 letters) |
| Bron | De woordenlijst van OpenTaal |
De x in een puzzel
De x is een dankbare letter voor een woordzoeker: hij valt op tussen de vulletters, dus een woord met een x wordt sneller gevonden. Bij scrabble en wordfeud is hij na de q de duurste letter.
Deze woorden zijn zo in een puzzel te gebruiken. Plak een handvol in de woordzoekermaker en je hebt een werkblad met alleen woorden met een x. Of gebruik ze bij galgje, waar een zeldzame letter het spel meteen moeilijker maakt. Bij het woordwiel kom je ze ook tegen: dat spel gebruikt dezelfde woordenlijst.
Veelgestelde vragen
Hoeveel woorden met een x zijn er?
In de gekeurde basiswoorden van de Nederlandse woordenlijst staan er 2.082. Tel je alle vormen mee, dus ook meervouden en vervoegingen, dan zijn het er 3.318. Van die basiswoorden komen er 161 ook echt voor in alledaags Nederlands, en dat is de lijst die hierboven staat.
Wat is het langste woord met een x?
explosievenopruimingsdienst, met 27 letters. Dat is een samenstelling, en zo kan het altijd langer: het Nederlands laat je woorden aan elkaar plakken. Van de woorden die je in een gesprek gebruikt is het langste er een van 20 letters.
Welke woorden beginnen met een x?
35 in totaal, waarvan deze alledaags zijn: xtc. De rest is vakjargon of komt uit een andere taal.
Mag ik deze woorden gebruiken bij scrabble of wordfeud?
Meestal wel, maar controleer het in het spel zelf. Wij gebruiken de woordenlijst van OpenTaal, die ook in spellingcontroles zit. Scrabble en wordfeud hebben hun eigen lijst, en die wijkt op de randen af: samenstellingen en heel nieuwe woorden staan er soms niet in. Eigennamen hebben we eruit gehaald, want die mogen in beide spellen sowieso niet.
Waar komen deze woorden vandaan?
Uit de woordenlijst van OpenTaal, de open Nederlandse woordenlijst. We tonen de gekeurde basiswoorden, en van die woorden de exemplaren die ook echt in Nederlandse teksten voorkomen. Zo staat er geen rij vaktermen die niemand kent. Voornamen en merknamen zijn eruit gehaald: dat zijn geen woorden.
Andere zeldzame letters
- Woorden met een q · 514 woorden, waarvan 55 alledaags
- Woorden met een y · 3.897 woorden, waarvan 374 alledaags
- Moeilijke woorden voor galgje · woorden die juist mét zeldzame letters het lastigst te raden zijn
De woorden komen uit de woordenlijst van OpenTaal, beschikbaar onder BSD 3-clause en CC BY 3.0. Eigennamen zijn eruit gehaald.
Laatst bijgewerkt: